Geografia.doc

Roz-dział środowisko

Lp.

Temat

Poziom wymagań

Konieczny

(2)

Podstawowy (2+3)

Rozszerzający (2+3+4)

Dopełniający (2+3+4+5)

Wykraczający (2+3+4+5+6)

1.      

Zlodowacenia na obszarze Polski

- wymienia nazwy zlodowaceń i wskazuje ich zasięg na mapie Polski

- wymienia nazwy form polodowcowych

- rozróżnia cechy krajobrazu młodoglacjalnego i staroglacjalnego

- rozpoznaje formy polodowcowe na schematach i wskazuje na mapie Polski obszary ich występowania

- rozpoznaje górskie formy polodowcowe na schematach

-opisuje warunki powstania form polodowcowych

- wyjaśnia genezę form polodowcowych

- analizuje i porównuje cechy krajobrazu staroglacjalnego i młodoglacjalnego

- wykazuje wpływ zlodowaceń na krajobraz górski

2.      

Skały i surowce mineralne

- wymienia nazwy skał występujących w Polsce

-klasyfikuje surowce mineralne ze względu na ich gospodarcze wykorzystanie

- wymienia nazwy skał i surowców mineralnych występujących w regionie swojego zamieszkania

- rozpoznaje na podstawie zdjęć i okazów główne rodzaje skał występujących w jego regionie i w Polsce

- wskazuje na mapie Polski obszary występowania surowców mineralnych

- wykazuje znaczenie gospodarcze surowców mineralnych

-klasyfikuje skały występujące w Polsce ze względu na ich pochodzenie

-opisuje rozmieszczenie skał powierzchniowych na podstawie mapy

- opisuje na podstawie mapy występowanie surowców mineralnych w Polsce

- opisuje na podstawie danych statystycznych zasoby surowców mineralnych w Polsce

- analizuje wpływ wydobycia surowców mineralnych na środowisko przyrodnicze

- wykazuje związek między budową geologiczną a występowaniem surowców mineralnych

3.      

Ukształtowanie powierzchni

- wymienia czynniki wewnętrzne i zewnętrzne wpływające na ukształtowanie powierzchni Polski

- wymienia cechy rzeźby powierzchni Polski

- wymienia nazwę i wskazuje na mapie najwyżej i najniżej położony punkt Polski 

- rozróżnia przedstawione na ilustracjach formy ukształtowania powierzchni

- opisuje na podstawie krzywej hipsograficznej udział terenów nizinnych, wyżynnych i górskich w Polsce

- wymienia pasy ukształtowania powierzchni Polski i wskazuje je na mapie Polski

-wymienia nazwy krain geograficznych w poszczególnych pasach ukształtowania powierzchni i wskazuje je na mapie Polski

- odczytuje wysokości bezwzględne na mapie hipsometrycznej

- analizuje krzywą hipsograficzną

- wykazuje pasowość ukształtowania powierzchni Polski

- charakteryzuje na podstawie mapy hipsometrycznej cechy rzeźby powierzchni Polski

- oblicza różnice wysokości bezwzględnej na podstawie mapy hipsometrycznej

- wyjaśnia wpływ przeszłości geologicznej na ukształtowanie powierzchni Polski

- porównuje cechy rzeźby terenu poszczególnych pasów ukształtowania powierzchni Polski

- wyjaśnia wpływ współczesnych procesów geologicznych na ukształtowanie powierzchni Polski

4.    

Klimat

- wymienia czynniki geograficzne wpływające na klimat Polski

- wymienia nazwy mas powietrza napływających nad Polskę

- odczytuje informacje przedstawione na klimatogramach

- wymienia termiczne pory roku

- wymienia nazwy wiatrów lokalnych i podaje miejsca ich występowania

- odczytuje na mapach klimatycznych Polski rozkład temperatury powietrza i opadów atmosferycznych

- kreśli klimatogramy na podstawie danych liczbowych

- opisuje cechy klimatu przejściowego

- opisuje cechy klimatu własnego regionu

- odczytuje długość okresu wegetacyjnego na mapie

- wyjaśnia wpływ czynników geograficznych na cechy klimatu Polski

- analizuje przebieg izoterm lipca i stycznia na mapach klimatycznych Polski

- opisuje pogodę kształtowaną przez poszczególne masy powietrza napływające nad Polskę

- wyjaśnia mechanizm powstawania wiatru halnego i bryzy

- charakteryzuje klimat wybranych regionów Polski na podstawie map klimatycznych

- wyjaśnia przyczyny zróżnicowania przestrzennego temperatury powietrza oraz opadów atmosferycznych w Polsce

- wykazuje przejściowość klimatyczną Polski

- wykazuje wpływ napływających mas powietrza na kształtowanie się pogody w Polsce

- wyjaśnia przyczyny zróżnicowania przestrzennego długości okresu wegetacyjnego

-porównuje klimat Polski z klimatem innych państw Europy

5.    

Wody powierzchniowe i podziemne

- klasyfikuje wody występujące w Polsce

- wymienia nazwy głównych rzek Polski oraz ich dopływów i wskazuje te rzeki na mapie

- porównuje długości głównych rzek

- wymienia nazwy wybranych jezior i wskazuje je na mapie Polski

- wymienia nazwy wód występujących jego regionie

- klasyfikuje wody podziemne

- opisuje wykorzystanie wód podziemnych

- kreśli diagramy ilustrujące długość rzek

- charakteryzuje Wisłę i Odrę

- opisuje typ ujścia Wisły

- wymienia nazwy głównych kanałów i wskazuje te kanały na mapie

- porównuje powierzchnie i głębokości wybranych jezior

- wskazuje na mapie Polski obszary występowania wód mineralnych

- wykreśla działy wodne na mapie konturowej

- wyjaśnia genezę mis jeziornych występujących w Polsce

- wyjaśnia genezę bagien na terenie Polski

- analizuje głębokość i kształt wybranych jezior

- ocenia stopień i sposoby wykorzystania wód podziemnych

- opisuje rozmieszczenie rejonów eksploatacji oraz wykorzystanie wód mineralnych

- opisuje reżimy rzek w Polsce

- uzasadnia asymetrię dorzeczy i wyjaśnia przyczyny jej powstania

- ocenia stopień wykorzystania wód powierzchniowych i podziemnych w Polsce

- wykazuje związki między budową geologiczną, rzeźbą powierzchni, klimatem a warunkami wodnymi

6.    

Morze Bałtyckie

- wskazuje na mapie największe zatoki, wyspy, cieśniny i głębie Morza Bałtyckiego

- wymienia na podstawie mapy ogólnogeograficznej cechy geograficzne Morza Bałtyckiego

- przedstawia właściwości fizyczne wód Bałtyku

- omawia znaczenie gospodarcze Morza Bałtyckiego

- opisuje położenie Bałtyku na podstawie mapy ogólnogeograficznej

- opisuje linię brzegową Bałtyku na podstawie mapy ogólnogeograficznej

- wymienia nazwy rodzajów wybrzeży i wskazuje na mapie miejsca ich występowania

- przedstawia przyczyny zanieczyszczenia Bałtyku

- porównuje wielkość i głębokość Bałtyku z wielkością i głębokością innych mórz

- porównuje cechy wód Morza Bałtyckiego z cechami wód innych mórz

- proponuje sposoby ochrony wód Bałtyku

-wyjaśnia genezy rodzajów wybrzeży Bałtyku

- wyjaśnia genezę Mierzei Helskiej

- wyjaśnia zróżnicowanie zasolenia i temperatury wody w Bałtyku

- ocenia znaczenie gospodarki morskiej nad Bałtykiem

7.    

Gleby

- wymienia czynniki glebotwórcze

- klasyfikuje gleby w Polsce

- wymienia nazwy gleb występujących w jego regionie

- rozróżnia typy gleb ze względu na ich żyzność

- wyjaśnia znaczenie gospodarcze gleb