chirurgia
Chirurgia (z grec cheir − ręka, ergon – czyn, działanie, chirurgia – ręcznie wykonywana praca) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym. jest nauką nadrzędną i zawiera wiele podspecjalności.Sama nazwa chirurgia identyfikowana jest z dziedziną o nazwie chirurgia ogólna. Jest to kliniczna dziedzina medycyny. oprócz chirurgii zabiegowej istnieje jednak szeroki zakres chirurgii zachowawczej. Praca chirurga jest ciągłym wybieraniem mniejszego ryzyka. niekiedy okazuje się, że mniejszym ryzykiem jest zaniechanie operacji, np. leczenie operacyjne małej przepukliny u pacjenta z ciężką niewydolnością oddechową stanowi większe ryzyko niż zaniechanie operacji.
część ogólna (wstęp do chirurgii) dotyczy ogólnych zasad gojenia ran, zakażeń, przetaczania krwi, żywienia, regulacji gospodarki elektrolitowej organizmu, postępowania przed- i pooperacyjnego, zasad doraźnej pomocy w stanach zagrożenia życia, ogólnych zasad techniki operacyjnej (niektórzy autorzy do części ogólnej chirurgii zaliczają zagadnienia związane z leczeniem przepuklin).
zakażenie
Zakażenie rany.
Na rozwinięcie się tego powikłania ma wpływ wiele różnorodnych czynników, m.in.: *Stan ogólny chorego (np. niedobiałczenie, niedokrwistość, cukrzyca, żółtaczka, mocznica, marskość wątroby);* Miejscowy stan rany i jej bezpośredniej okolicy (np. niedokrwienie, nadmierne napięcie brzegów);*Rodzaj, zjadliwość i ilość drobnoustrojów, które dostały się do rany (najgroźniejsze są bakterie pochodzące z tzw. szczepów wewnątrzszpitalnych).
Do zakażeń dochodzi najczęściej podczas operacji, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego. Duże znaczenie w tym przypadku odgrywa mieszana flora bakteryjna, pochodząca ze światła przewodu , składająca się zarówno z bakterii tlenowych, jak i beztlenowych.
Objawy zakażenia występują zwykle w 4-7 dobie po zabiegu i są następujące:*Zaczerwienienie brzegów rany,*Obrzęk i bolesność jej okolicy,*Wyciek ropy,*Podwyższenie temperatury okolicznych tkanek i nierzadko całego ciała.Leczenie w przypadku zakażeń rany pooperacyjnej polega na:· Szerokim rozwarciu brzegów rany i jej mechanicznym oczyszczeniu;· Sączkowaniu (drenaż bierny, czynny, ssący lub ułożeniowy);· Przepłukiwaniu środkami bakteriobójczymi, bakteriostatycznymi (np. woda utleniona, rywanol, betadyna);· Stosowaniu okładów przeciwzapalnych, np. z octanu glinu (płyn Burowa) lub octanu ołowiu (płyn Goularda);· Celowanej antybiotykoterapii (na podstawie wyników posiewu i antybiotykooporności).Należy podkreślić, iż największe znaczenie ma zapobieganie zakażeń rany, które polega na:· Ścisłym przestrzeganiu zasad aseptyki chirurgicznej;· Właściwej technice operacyjnej (w przypadku znacznego zagrożenia zakażeniem rany np. operacja z powodu ropnego zapalenia wyrostka, ranę pozostawia się nie zaszytą, zakładając tzw. szwy odroczone);· Profilaktycznej antybiotykoterapii;
· stosowaniu pełnowartościowej diety.zakażenie rany zagraża posocznicza, czyli stanem, w którym dochodzi do uogólnionego rozsiewu drobnoustrojów i rozmnażaniu się uch we krwi. może to doprowadzić do wstrząsu septycznego. do głównych objawów wstrząsu należą:· przyspieszenie oddechu;· wysoka gorączka i dreszcze;· obniżenie ciśnienia tętniczego krwi;· przyspieszenie tętna· zmniejszenie wydzielania moczu;· niepokój psychoruchowy.
rozejście się rany- w następstwie zakażenia rany, błędów w technice operacyjnej lub nadmiernego ciśnienia tłoczni jamy brzusznej (kaszel!) może dojść do częściowego lub całkowitego rozejścia się brzegów rany. powikłanie to występuje zazwyczaj w pierwszych dniach po operacji, a najbardziej charakterystycznym objawem, każącym o nim myśleć, jest nagłe wydostanie się z rany większej ilości wydzieliny surowiczo-krwistej. niekiedy chory podaje iż np. w czasie kaszlu poczuł „jakby coś mu pękło” w operowanej okolicy. należy wtedy skontrolować stan opatrunku i rany pooperacyjnej i w razie najmniejszych wątpliwości powiadomić lekarza leczącego. rozejście się rany wymaga jej ponownego zszycia.
rehabilitacja:
• rehabilitacja-wprowadzona do użytku w 1918 raku, przez Douglasa C McMurtle - dyrektor instytutuczerwonego krzyża dla inwalidów w nowym Jorku.(problemy socjalno- zawodowe),
• habilltas - zręczność, sprawność
• re- zwrotnosć
• Douglas C McMurtie , dyrektor nowojorskiego instytutu czerwonego krzyża- rok 1918przedstawiają wyniki leczenia inwalidów wojennych używa określenia-rehabilitacja.
Następstwa zmniejszonej aktywności ruchowej
1 doba aktywacja ukł krzepnięcia
2,3 doba zwiększa się diureza, zmniejszają się ilości płynów ustrojowych
-4 7 doba czas krzepnięcia krwi, zmniejsza się wydolność organizmu
- upośledzona peralstyka jelit (wentylacja upośledzona), spadek ruchomości przepony
- zwiększa się zapotrzebowanie energetyczne ustroju
- występują dreszcze
- spada masa ciała
>7 ujemny bilans
okresy leczenia chirurgicznego
a) stres
b) ograniczenie kontaktu z rodziną
c) lęk o życie i zdrowie
d) uzależnienie od personelu medycznego
zapotrzebowanie energetyczne ustroju (po operacji)
a) utrata ciepła
rana
energia niezbędna do pracy serca,przepony, mięśni oddechowych, mózgu, trzewi
b) utrata krwi
c) katabolizm pooperacyjnyutrata na dobę:
tłuszcz 300-500 gram
mięsnie
Okresy leczenia chirurgicznego
II okres pooperacyjna
a) pobyt chorego w łóżku
b) unieruchomienie
c) porażenie perystaltyki jelit
d) osłabianie funkcji mięśni oddechowych- upośledzenie wentylacji płuc
e) wysokie ustawienie przepony
Następstwa leczenia chirurgicznego dla funkcji organizmu
I oddechowe powikłania pooperacyjne ;
a) pooperacyjny ból
b) działanie środków narkotycznych i znieczulających
c) unieruchomienie
d) wyższe ustawienie przepony
e) wzdęcie jelit
II krążeniowe powikłania pooperacyjne
*wstrząs
*powikłania zatokowo – zakrzepowe
WPŁYW ROZLEGŁOŚCI RESEKCJI NAZMNIEJSZENIE POJEMNOŚCI ŻYCIOWEJ PŁUC
(VC)
Zakres resekcji
% zmniejszeniapojemności życiowej płuc[VC]
Segmentektornia płuca lewego
6,8
Resekcja płata górnego płuca prawego
16.5
Resekcja płata górnego płuca lewego
22,5
Resekcja płata dolnego płuca lewego
27,0
Resekcja płata dolnego płuca prawego
33,0
Resekcja płuca lewego
45,0
Resekcja płuca prawego
55.0
patomechanizm płucnych powikłań pooperacyjnych
1. zniesienie lub upośledzenie kaszlu
2. zaleganie wydzieliny w oskrzelach
3. utrudnienie lub całkowite przerwanie drożności oskrzela
4. niedodma
5. zakażenie miąższu płucnego
6. zapalenie płuc
7. ropień płuca
krążeniowe powikłania pooperacyjne
a) wstrząs
· hipowolemiczny - utrata krwi, osocza,
· kardiogenny -zmiejszony i rzut serca (niedostateczny odpływ krwi
· sceptyczny - bakteryjny mniejsze żarzycie tlenu przez komórki
b) zakrzepica żył głębokich •patogeneza
-zmiany w składzie krwi
-uszkodzenie śródbłonka naczyniowego
zwolnienie przepływu żylnego krwi •powikłanie
-zator tętnicy płucnej
czynniki ryzyka pooperacyjnych powikłań krążeniowo oddechowych
Rodzaje czynników
Czynniki
Osobnicze
Wiek, choroby
współistniejące, nadwaga.
styl życia
Operacyjne
Rozległość zabiegu,znieczulenie, czas operacji,pozycja chorego, ból,unieruchomienie, stanprzytomności chorego
organizacja rehabilitacji w chirurgii
dla pełnej realizacji celów postawionych rehabilitacja w chirurgii powinna być stosowana systematycznie i często wciągu całej doby, zwłaszcza we wczesnym okresie pooperacyjnym.
cele i zadania rehabilitacji w chirurgii – po operacji
cele :
*zapobieganie powikłaniom i następstwom operacji* leczenie powikłań i zaburzeń czynnościowych*przywrócenie sprawności do stanu przed zabiegiem
Realizacja celów
•utrzymanie prawidłowej wentylacji płuc
• zwiększenie ruchomości klatki piersiowej i przepony
• zwiększenie siły mięśni oddechowych
• skuteczny kaszel
• prawidłowy odpływ żylny do kończyn dolnych
• prawidłowa pompa mięśniowa kończyn dolnych
• wczesne uruchamianie i pionizacja ..
...
piotrziolkowski2