Program ASOS 2014-2020.pdf

(2642 KB) Pobierz
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 24 stycznia 2014 r.
Poz. 52
UCHWAŁA Nr 237
Elektronicznie
podpisany przez
Grzegorz Paczowski
Data: 2014.01.24
15:48:23 +01'00'
w sprawie ustanowienia Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014–2020
Na podstawie art. 5c ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
z 2010 r. Nr 234, poz. 1536, z późn. zm.
1)
) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§ 1. Ustanawia się Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014–2020, zwany dalej
„Programem”, stanowiący załącznik do uchwały.
§ 2. Program ustanawia się w celu realizacji Strategii Rozwoju Kraju 2020.
§ 3. Program realizuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.
§ 4. Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ww
w.
rc
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654, Nr 149, poz. 887, Nr 205,
poz. 1211, Nr 208, poz. 1241, Nr 209, poz. 1244 i Nr 232, poz. 1378.
l.g
ov
RADY MINISTRÓW
z dnia 24 grudnia 2013 r.
.pl
Prezes Rady Ministrów:
D. Tusk
Monitor Polski
–2–
Poz. 52
Załącznik do uchwały nr 237 Rady Ministrów
z dnia 24 grudnia 2013 r. (poz. 52)
na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych
na lata 2014–2020
ww
w.
rc
l.g
ov
Rządowy Program
.pl
Załącznik
do uchwały nr 237
Rady Ministrów
z dnia 24 grudnia 2013 r.
(poz. ...)
Monitor Polski
–3–
Poz. 52
SPIS TREŚCI
WSTĘP
1. DIAGNOZA ........................................................................................................................................ 5
1.1. Demografia ................................................................................................................................... 5
1.2. Wskaźnik Aktywnego Starzenia się ............................................................................................. 6
1.3. Działalność społeczna osób starszych .......................................................................................... 6
1.5. Formy edukacji dla osób starszych .............................................................................................. 7
1.6. Uniwersytety Trzeciego Wieku (UTW) ....................................................................................... 7
1.7. Kompetencje cyfrowe osób starszych .......................................................................................... 8
1.8. Budżet czasu wolnego osób starszych ......................................................................................... 8
1.9. Zdrowie i usługi kierowane do osób starszych............................................................................. 8
2. PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU ............................................................................................. 9
3. CELE PROGRAMU ........................................................................................................................... 9
4. DZIAŁANIA PODEJMOWANE W RAMACH RZĄDOWEGO PROGRAMU ASOS 2012–2013
............................................................................................................................................................... 12
5. DZIAŁANIA NA RZECZ OSÓB STARSZYCH W DOKUMENTACH STRATEGICZNYCH ... 18
6. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU .......................................................................................... 21
7. PRIORYTETY I KIERUNKI INTERWENCJI ................................................................................ 22
8. FINANSOWANIE PROGRAMU ..................................................................................................... 24
9. BENEFICJENCI PROGRAMU ........................................................................................................ 25
10. PODMIOTY UCZESTNICZĄCE W REALIZACJI PROGRAMU I ICH ZADANIA ................. 26
ww
w.
rc
11. WARUNKI I ZASADY SKŁADANIA OFERT I REALIZACJI PROGRAMU ........................... 27
12. ZASADY FINANSOWANIA ......................................................................................................... 27
13. NADZÓR NAD REALIZACJĄ PROGRAMU .............................................................................. 27
WYKAZ WYKRESÓW........................................................................................................................ 28
WYKAZ TABEL .................................................................................................................................. 29
ZAŁĄCZNIK ........................................................................................................................................ 30
l.g
ov
1.4. Sytuacja dochodowa gospodarstw domowych emerytów ............................................................ 7
.pl
3
Monitor Polski
–4–
Poz. 52
WSTĘP
Podstawą dla zaprojektowania
Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób
Starszych na lata 2014–2020
(zwanego dalej „Programem ASOS 2014–2020”) stały się
doświadczenia z realizacji
Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób
Starszych na lata 2012–2013
(zwanego dalej „Programem ASOS 2012–2013”), współpraca
z organizacjami realizującymi projekty w ramach komponentu konkursowego Programu oraz
szeroki dialog z przedstawicielami sektora pozarządowego, środowisk naukowych
i eksperckich, samorządów, administracji centralnej, organizacji związkowych i organizacji
pracodawców, prowadzony m.in. w ramach działalności Rady ds. Polityki Senioralnej.
Szczególnie ważnym wyrazem nowego podejścia do problematyki osób starszych jest
podmiotowe ujęcie tej kwestii społecznej. W konsekwencji dało to podstawy do przyjęcia
zintegrowanej, horyzontalnej formuły Programu, odnoszącej się do różnorodnych potrzeb
oraz interesów istotnych dla tak wrażliwej społecznie fazy życia człowieka.
Program, podobnie jak jego pierwsza wersja na lata 2012–2013, jest przedsięwzięciem
kompleksowym, uwzględniającym obszary i kierunki wsparcia umożliwiające osiągnięcie
celu głównego, jakim jest poprawa jakości i poziomu życia osób starszych dla godnego
starzenia się poprzez aktywność społeczną.
Program zakłada praktyczne włączenie sektora organizacji pozarządowych do działań
służących zaangażowaniu seniorów.
Doświadczenia Programu ASOS 2012–2013 wskazują na trafne wyodrębnienie priorytetów
obejmujących sferę edukacji osób starszych, integrację wewnątrz- i międzypokoleniową,
partycypację obywatelską osób starszych oraz szeroko rozumiane usługi społeczne,
z akcentem na aktywność w formie wolontariatu osób starszych. Dają one podstawy do
działań o charakterze komplementarnym, prowadzących do rozwiązań systemowych.
ww
w.
rc
1)
Fundamentalne znaczenie dla przyszłości polityki publicznej dla osób starszych ma
stworzenie strategicznych podstaw do jej realizacji, co przewidywał drugi – systemowy
komponent Programu ASOS 2012–2013. Racjonalna koncepcja długofalowej polityki w tym
zakresie może powstać, w najbliższej przyszłości, jedynie w formule partycypacyjnej,
z udziałem wszystkich interesariuszy. Rada ds. Polityki Senioralnej stała się platformą do
stworzenia długofalowego dokumentu
1)
, odpowiadającego na obecne i przyszłe potrzeby
kraju zidentyfikowane w obszarze osób starszych.
Projekt długofalowej polityki wobec osób starszych stanowi dokument komplementarny
wobec Programu ASOS 2014–2020.
Założenia Programu mogą zostać zrealizowane jedynie poprzez planowanie, projektowanie
oraz wdrożenie długofalowych działań realizujących dalekosiężne cele. Z tego względu
Program przewidziano na siedem kolejnych lat, gdyż tylko działania kompleksowe
i odpowiednio długookresowe mają szansę przynieść trwałe efekty dla sytuacji społecznej
osób starszych realizowane wobec wyzwań demograficznych Polski.
Projekt założeń długofalowej polityki senioralnej został przekazany przez Radę ds. Polityki Senioralnej
Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej w dniu 30 września 2013 r., a w dniu 30 października 2013 r. został
przekazany do konsultacji społecznych.
l.g
ov
.pl
3
Monitor Polski
–5–
Poz. 52
1. DIAGNOZA
2)
Jednocześnie, na skutek poprawy warunków życia wydłuża się średnia długość życia
Polaków
3)
, która dla mężczyzn urodzonych w 2012 r. wynosiła 72,7 lat, a dla kobiet – 81,0
lat. W ciągu 12 lat, od 2000 r., przeciętne dalsze trwanie życia mężczyzn wzrosło o 3 lata,
zarówno dla mężczyzn, jak i dla kobiet. Według prognozy demograficznej Głównego Urzędu
Statystycznego (GUS) w latach 2012–2035 przeciętne trwanie życia wzrośnie odpowiednio
o 4,4 lat dla mężczyzn oraz o prawie 3 lata dla kobiet.
Wydłużająca się przeciętna długość życia sprawia, że w perspektywie najbliższych
dwudziestu kilku lat nastąpi gwałtowny proces starzenia się ludności. Tempo starzenia się
społeczeństwa obrazuje mediana wieku
4)
, która w 2012 r. dla ogółu populacji Polski wynosiła
38,7 lat, a w 2035 r., według prognozy GUS, może wynieść 47,9 lat (w ciągu 25 lat wzrost
o 26%).
ww
w.
rc
2)
3)
Wraz ze zmieniającą się strukturą populacji Polski zmieni się również struktura osób w wieku
poprodukcyjnym. Do 2035 r., w porównaniu z 2010 r., wzrośnie udział osób w przedziałach
wieku 60/65–74, 75–79, 80–84, 85–89, 90+, a największą dynamikę wzrostu zaobserwować
będzie można wśród osób będących w wieku 90+ (ok. 2,5-krotny wzrost), 85–89 (2-krotny
wzrost). Liczba osób w wieku 75+ wyniesie ok. 4,5 mln w 2035 r. (w 2010 r. ta liczba
wynosiła 2,4 mln).
Istotną konsekwencją demograficznego starzenia się społeczeństwa jest coraz częstsze
samotne zamieszkiwanie osób starszych – tzw. singularyzacja starości. W przyszłości wzrost
liczby jednoosobowych gospodarstw domowych będzie się utrzymywał. Według prognoz
GUS, w 2030 r. ogółem 53,3% gospodarstw jednoosobowych będzie prowadzonych przez
osoby w wieku co najmniej 65 lat, w tym 17,3% przez osoby w wieku 80 lat i więcej.
W liczbach bezwzględnych jednoosobowych gospodarstw domowych prowadzonych przez
osoby w wieku 65 lat i więcej będzie 2740 tys., w tym 887 tys. gospodarstw, w których
pozostawać będą samotnie osoby w wieku 80 lat i więcej. Należy podkreślić, iż znacznie
częściej w jednoosobowych gospodarstwach pozostają kobiety
5)
.
Pełna treść diagnozy patrz: załącznik.
Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym,
GUS, Warszawa 2013 r.
4)
Parametr wyznaczający granicę wieku, którą połowa ludności już przekroczyła, a druga połowa jeszcze nie osiągnęła.
5)
P. Błędowski,
Starzenie się jako problem społeczny. Perspektywy demograficznego starzenia się ludności Polski do roku
2035
w: P. Błędowski, M. Mossakowska, A. Więcek (red.),
Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne
starzenia się ludzi w Polsce (PolSenior),
Termedia, Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2012 r.
l.g
ov
1.1. Demografia
W Polsce od kilkunastu lat obserwowany jest proces zmiany struktury demograficznej,
którego cechą jest rosnący udział osób starszych w populacji ogółem. Na koniec 2012 r.
liczba ludności Polski wynosiła 38,5 mln osób. W 2012 r. odnotowano ujemny przyrost
rzeczywisty ludności, tempo ubytku ludności wyniosło 0,01%, co oznacza, że na każde
10 tys. mieszkańców Polski ubyła 1 osoba. W podziale na ekonomiczne grupy ludności (0–
17, 18–59/64, 60+/65+) populacja w wieku przedprodukcyjnym stanowiła 18,3%,
produkcyjnym – 63,9%, poprodukcyjnym – 17,8%. Zgodnie z prognozami demograficznymi
wzrost procentowy w tej grupie będzie miał charakter stały.
.pl
4
Dodatkowo planowana jest rewizja działania Programu w połowie okresu jego
obowiązywania, tj. w 2017 r.
Zgłoś jeśli naruszono regulamin