ozdob.doc

19.09.2011

wykład 1

dr inż. Beata Janowska

Stan i kierunki produkcji roślin ozdobnych.

Światowa produkcja kwiaciarska odbywa się w gruncie i pod osłonami łącznie na powierzchni

350 tys. ha

70% produkcji przypada na kraje Azji i Pacyfiku

Czołowi producenci:

·         Chiny

·         Indie

·         Meksyk

·         USA

·         Tajwan

·         Japonia

·         Włochy

·         Brazylia

·         Holandia

·         Tajlandia

UE traktowana jest jako wspólny obszar gospodarczy.

Czołowi producenci:

·         Włochy

·         Holandia

·         Hiszpania

·         Niemcy

·         Francja

Do końca lat 80-tych zawód ogrodnika był synonimem dobrobytu.

Największe trudności i zalety tego okresu:

·         zdobycie środków produkcyjnych (zwłaszcza opał)

·         jednak ich ceny były korzystne

·         korzystnie kształtowały się ceny robocizny

·         produkt końcowy zawsze zdobywał nabywcę

·         zaczynano od goździków (łatwe w uprawie)

·         wzrost produkcji pod osłonami

o        głównie kwiaty cięte – 80%, 20% powierzchni to rośliny doniczkowe

o        goździki 60%

o        gerbery

o        róże

o        chryzantemy – jesienią

·         stabilny dobór odmian – za wyjątkiem gerbery

·         zieleń cięta – głównie szparagi

·         w latach 80-tych gipsówka

·         ubogie bukiety – miały 3-5 jednobarwnych kwiatów, najczęściej czerwonych, białych lub różowych, ułożonych w ten sam, standardowy sposób

·         wśród roślin doniczkowych dominował cyklamen, rzadziej uprawiano azalię czy pierwiosnki, a na Wszystkich Świętych chryzantemy

·         rośliny doniczkowe o ozdobnych liściach uprawiano na niewielką skalę – rozmnażano je w domu

·         uprawiano nieco palm, paproci i figowców

·         niewielka produkcja roślin balkonowych – głównie pelargonie i bratki

·         szerszy asortyment roślin rabatowych produkowały zakłady należące do Zarządu Zieleni Miejskiej – ich zadaniem było obsadzanie kwietników

·         małe wydajności z jednej powierzchni i wysoki nakład robocizny

·         duże rozdrobnienie, mało gospodarstw państwowych (Ignatki – Białystok, Gumieńce – Szczecin, Mysiadło-Warszawa, Owińska – Poznań)

·         duża rzesza prywatnych gospodarstw

·         procentowy udział sektora prywatnego w powierzchni pod osłonami:

o        1975-78 – 58%

o        2000-05 – 95%

·         kryzys nastąpił w 1989 r.

·         wzrastały ceny środków produkcji

·         pojawiła się konkurencja z zachodu – kwiaty bardziej atrakcyjne, inne lub lepszej jakości

·         załamanie się produkcji w gospodarstwach państwowych

·         przetrwały tylko nieliczne np. Owińska i Zaborze

·         prywatni producenci zaczęli zamykać szklarnie

·         małe powierzchnie upraw

Zalety importu:

·         poszerza asortyment produktów dostępnych dla konsumenta

·         wymusza na producentach obniżenie kosztów jednostki produkcyjnej

·         wymusza podnoszenie jakości przez wprowadzenie postępu technicznego i technologicznego

·         zwiększa konkurencyjność

Ważne dla producenta:

·         dostosowanie się do warunków coraz łatwiejszej wymiany handlowej

·         rozwijanie produkcji, która może wygrać konkurencję na rynku krajowym i zagranicznym

·         wycofywanie się na rzecz importu z kierunków o małych szansach na wygranie konkurencji, np. Niemcy rezygnują z uprawy róż zwiększając import, a rozwijają produkcję drzew i krzewów liściastych; w naszej strefie klimatycznej – spadek produkcji kwiatów ciętych pod osłonami i wzrost ich importu z krajów północnych

Korzyści z eksportu:

·         lepsze i pełniejsze wykorzystanie zdolności produkcyjnych

·         stymuluje wzrost produkcji, jej efektywność i jakość

·         szansa na uzyskanie lepszych dochodów

·         zniesienie barier celnych otworzyło dla nas runek unijny zwiększając możliwość zbytu

Import:

·         w latach 80-tych import do Polski był znikomy

·         głównie importowano cebule kwiatów (kosaciec holenderski, lilia, bulwy frezji) i nasiona roślin doniczkowych

·         wzrost importu od roku 1990r. : 4 tony kwiatów ciętych, 596 ton roślin doniczkowych

Eksport:

·         do lat 80-tych w Polsce eksport był na bardzo niskim poziomie

·         obejmował właściwie tylko nasiona kwiatów, sadzonki oraz drzewa i krzewy

·         w latach 80tych dynamicznie rozwijał się eksport sadzonek i kwiatów ciętych

Udział w krajowej produkcji pod osłonami:

·         woj. wielkopolskie – 22,3%

·         woj. mazowieckie – 13,11%

·         woj. kujawsko-pomorskie – 12,38%

·         woj. śląskie – 10,7%

·         woj. łódzkie – 9,38%

Areał i wielkości produkcji wybranych gatunków:

gat:                                                        ha- 1990                            ha-2005

róża                                                        130                                          164

gerbera                                           95                                          90             

goździk                                                        58                                          29

frezja                                                        29                                          32

anturium                                           19                                          27

chryzantema gałązkowa              11                                          18

chryzantema wielkokwiatowa               50                                          55

Do roku 2003 eksport głównie na rynki europejskie (Niemcy, Holandia, Dania).

Od 2004r. gł. na rynek wschodniej Europy (Rosja)

Jedynym produktem w 90% eksportowanym do Holandii są cebule.

Struktura polskiego eksportu i importu:

·         import:

o        cebule uśpione

o        rośliny doniczkowe o ozdobnych kwiatach

o        rośliny doniczkowe o ozdobnych liściach

·         róże, goździki gałązkowe i chryzantemy z importu stanowią ponad 90% całego importu kwiatów ciętych

·         krajowa produkcja róż wynosi ok. 140 mln, a goździków ok. 90 mln

·         import zaopatruje nasz rynek w róże w 35%, goździki – 13%, a chryzantemy gałązkowe w prawie 100%

·         Polskie kwiaty przegrywają konkurencję cenową z roślinami importowanymi gdyż rodzima produkcja pod osłonami jest zbyt kosztowna (opał)

Rośliny doniczkowe:

·         lata 1996-98 ponowny wzrost importu

·         przeważa import roślin doniczkowych o ozdobnych liściach (gł. roślin większych)

·         z roślin o ozdobnych kwiatach importuje się głównie rośliny pokojowe

·         import roślin balkonowych jest niewielki

·         mimo rosnącego importu produkcja krajowa ma duże szanse

·         na początku lat 90tych przeważa import roślin doniczkowych o ozdobnych liściach

·         w kolejnych latach wzrost produkcji roślin doniczkowych o ozdobnych kwiatach

·         pod koniec lat 90-tych rozwój produkcji roślin rabatowych i balkonowych

Najpopularniejsze rośliny balkonowe :

·         pelargonia bluszczolistna

·         petunia ogrodowa (grupy kaskadowe)

·         uczep

·         bakopa

·         werbena

Najpopularniejsze rośliny rabatowe:

·         petunia

·         niecierpek

·         werbena

·         aksamitka

·         szałwia

·         lobelia

·         bratek

Najpopularniejsze rośliny doniczkowe o ozdobnych liściach:

·         dracena

·         difenbachia,

·         jukka

·         Szeflera

·         figowiec

·         nefrolepis

·         kroton

Najpopularniejsze rośliny doniczkowe o ozdobnych kwiatach:

·         cyklamen

·         saihtpaulia

·         azalia

·         kalanchoe

·         poinsecja

·         hortensja

Rośliny doniczkowe:

·         istnieje także możliwość eksportu tej grupy roślin gdyż są niższe koszty jednostkowe transportu

·         należy jednak podnieść efektywność produkcji, obniżyć koszty jednostkowe i dostosować asortyment oraz terminy sprzedaży do potrzeb konsumenta

Sadzonki ukorzenione i młode rośliny:

·         Polska od lat jest liczącym się eksporterem ukorzenionych sadzonek i eksport ten systematycznie wzrasta

·         prawie cały nasz eksport, bo aż 90% to eksport to krajów UE w tym głównie do Holandii i Dani

·         jesteśmy drugim po Francji krajem na naszym kontynencie, który dostarcza tę grupę roślin do Holandii

·         nasi producenci powinni maksymalnie wykorzystywać potencjał tkwiący w laboratoriach in vitro

Cebule, bulwy, kłącza:

·         największym producentem jest Holandia, Wielka Brytania, USA,, Polska i Japonia

·         Polska zajmuje 3 miejsce w Europie

Struktura powierzchni upraw:

                            Holandia                                                         ...