ABC.doc

ABC żeglarstwa

TEORIA ŻEGLOWANIA

Zmiany wiatru pozornego przy różnych kursach względem wiatru:

a – bajdewind,
b – półwiatr,
c – baksztag,
d – fordewind,

WW – wiatr własny,
WR – wiatr rzeczywisty,
WP – wiatr pozorny

Wiatr rzeczywisty

Wiatr wywołany warunkami meteorologicznymi i ukształtowaniem terenu w od-niesieniu do nieruchomego jachtu nazywa się WIATREM RZECZWISTYM, natomiast WIATR WŁASNY wytwarza się na skutek poruszania się jachtu wśród wiatru rzeczywistego. Wypadkową wiatru rzeczywistego i własnego jest WIATR POZORNY – bezpośrednio działający na żagiel i odczuwany przez żeglarzy na po-ruszającym się jachcie. Siła i kierunek wiatru pozornego zmieniają się w zależności od prędkości jachtu oraz kursu względem wiatru.

Kursy względem wiatru

BAJDEWIND – to kurs, podczas którego wiatr wieje z kierunków pomiędzy linią wyznaczoną przez kąt graniczny* a trawersem jachtu, tj. z kierunku prostopadłego do osi jachtu.

PÓŁWIATR – to kurs, podczas którego wiatr wieje z kierunku równoległego do trawersu jachtu.

BAKSZTAG – to kurs, podczas którego wiatr wieje z kierunków od rufy do trawersu jachtu.

FORDEWIND – to kurs, podczas którego wiatr wieje od rufy.

Kursy bajdewind i półwiatr nazywane są kursami ostrymi, a baksztag i fordewind kursami pełnymi.

* Kąt graniczny (połowa kąta martwego) – to kąt zawarty pomiędzy kierunkiem wiatru pozornego, a osią jachtu płynącego takim kursem, przy którym max. wybrane żagle mogą pracować. Kąt ten waha się od 30ş do 60ş – w zależności od rodzaju ożaglowania.

MANEWROWANIE JACHTEM

Zwrot przez sztag

5. sternik tak trzymaj

4. a) prawy foka szot wybieraj

b) grota szot wybieraj

c) ster zero

3. przejście linii wiatru

2. lewy foka szot luz (fok przestaje pracować)

1. a) do zwrotu przez sztag

b) ster prawo

c) grota szot wybierz

Zwrot przez rufę

1. a) do zwrotu przez rufę
b) ster prawo
c) meldować o pracy foka

2. Fok nie pracuje
a) grota szot wybierz
b) lewy foka szot wybieraj
c) prawy foka szot luzuj

3. Lekka kontra sterem

4. a) grota szot luzuj
b) ster zero
c) sternik tak trzymaj

BUDOWA JACHTU

Części jachtu:

1. dziób
2. pokład
3. prawa burta
4. maszt
5. śródokręcie
6. lewa burta
7. półpokład
8. nadbudówka
9. kokpit
10. pokład rufowy
11. rufa
12. obło
13. nawis dziobowy
14. balast
15. rumpel
16. płetwa sterowa
17. nawis rufowy

kliknij aby powiększyć

DROBNY OSPRZĘT POKŁADOWY

OLINOWANIE I OŻAGLOWANIE

Konstrukcja żagla

 a - gaflowego, b - trójkątnego, 1 - róg pikowy, 2 - lik wolny, 3 - lik górny, 4 - sposób łączenia brytów, 5 - róg gaflowy, 6 - bryt, 7 - kieszeń na listwę, 8 - lik przedni, 9 - remizka, 10 - refbanta, 11 - ucho refowe, 12 -refsejzing, 13 - róg halsowy, 14 - lik dolny, 15 - róg szotowy, 16 - róg fałowy

Olinowanie ruchome:

 1 - kontrafał grota, 2 - fał grota, 3 - topenanta, 4 - flaglin-ka, 5 - pikfał grota, 6 - dirka (prawa, lewa), 7 - gardafał grota, 8 - fał foka, 9 - szot foka (prawy, lewy), 10 - hals, 11 - obciągacz bomu, 12 - szot grota (talia), 13 - fał płetwy sterowej, 14 - fał miecza, 15 - szkentla.

Olinowanie stałe:

1. jumpsztag (prawy, lewy)
2. baksztag (prawy, lewy)
3. achtersztag
4. stenwanta (prawa, lewa)
5. wanta (prawa, lewa)
6. forsztag
7. stensztag
8. sztag

Budowa masztu

Rodzaje ożaglowania

a - łacińskie, b - lugrowe, c - rozprzowe, d - gaflowe, e - Marconi-bermudzkie, f- rejowe; 1 - rejka, 2 - lugier, 3 - rozprze, 4 - gafel, 5 - bom, 6 - maszt, 7 - reja.

ZASADY BEZPIECZEŃSTWA NA JACHCIE

·     Poruszać się po jachcie w myśl zasady: "jedna ręka dla siebie, druga dla jachtu".

·     Nie obwiązywać szotów ani żadnych innych lin wokół dłoni, aby można je było szybko wyluzować, kiedy zajdzie taka potrzeba.

·     Używać odpowiedniego obuwia, tzn. niespadającego z nóg i z powierzchnią antypoślizgową.

·     Po pokładzie chodzić jak najniżej, nie wstawać bez potrzeby.

·     Prowadzić obserwację akwenu i warunków atmosferycznych.

·     Utrzymywać klar (porządek) na pokładzie.

·     Środki ratunkowe umieścić w takim miejscu, aby były przygotowane do natychmiastowego użycia.

ZASADY PIERWSZEŃSTWA NA WODACH ŚRÓDLĄDOWYCH

1. Statki sportowe i turystyczne ustępują wszystkim statkom uprawiającym żeglugę zawodowo.

2. Statki idące kursem wykluczającym możliwość zderzenia nie powinny zmieniać kursu.

3. Jeżeli przy mijaniu lub przecinaniu kursów jeden statek ma ustąpić drugiemu, drugi statek nie powinien zmieniać kursu ani prędkości.

4. Jeżeli dwa statki różnej kategorii idą kursami przecinającymi się, tak że może wyniknąć ryzyko zderzenia, to małe statki o napędzie mechanicznym powinny ustąpić z drogi małym statkom żaglowym. Jednakże mały statek, który idzie przy prawej krawędzi lub blisko prawego brzegu, powinien zachować swój kurs.

5. Jacht żaglowy płynący lewym halsem ustępuje jachtowi płynącemu prawym halsem

6. Jacht nawietrzny ustępuje jachtowi zawietrznemu

7. Jacht wyprzedzający ustępuje jachtowi wyprzedzanemu

8. Statki nieżaglowe płynące na wprost siebie zmieniają swe kursy w prawo

PRACE BOSMAŃSKIE

1. Ósemka

Zgrubienie liny – zabezpieczenie przed wysunięciem się liny z bloczka lub kipy. Węzeł używany często na końcach szotów.

2. Płaski

Znajduje zastosowanie przy łączeniu dwóch lin o zbliżonych średnicach. Nie należy go stosować przy silnym obciążeniu, gdyż zaciska się i jest wtedy trudny do rozwiązania. Nie należy łączyć nim lin o różnych grubościach, gdyż pod obciążeniem koniec cieńszej liny wysunie się z węzła.

3. Rybacki

Służy do łączenia lin o różnych średnicach, wytrzymuje duże obciążenia.

4. Rożkowy

Węzeł ten znajduje zastosowanie przy klarowaniu fałów żagli. Po oddzieleniu fału od żagla koniec z kauszą wsunąć w przygotowaną część węzła powyżej drugiego końca fału. Luźny koniec fału wybrać i obłożyć na knadze.

5. Wyblinka

Używany do zawiązywania linki na linie lub przedmiocie o więks...