SZCZEPIONKI
SZCZEPIENIA ochronne –to jedna z podstawowych metod profilaktyki chorób zakaźnych.
SZCZEPIONKI – zawierają drobnoustroje zabite lub żywe odzjadliwione, inaktywowane (atenuowane), względnie produkty ich metabolizmu, które po wprowadzeniu do organizmu powoduja powstanie odporności swoistej. Ponadto zwiększaja one również poziom odporności nieswoistej mobilizując siły obronne organizmu.
Odporność uzyskana za pomocą szczepionki jest odpornością czynną, długotrwałą – trwa miesiące lub lata.
ANATOKSYNA – to odzjadliwiona toksyna bakterii, zachowujaca właściwości uodparniające (np. anatoksyna tężcowa, błonicza)
n Szczepionki w służbie człowieka
n Szczepienie polega na podaniu zabitych lub żyjących, pozbawionych zjadliwości mikroorganizmów, celem wywołania swoistej odpowiedzi immunologicznej. Po zetknięciu się komórek układu odpornościowego z antygenami bakterii lub wirusów zawartych w szczepionce, układ odpornościowy uczy się je rozpoznawać, eliminuje je oraz "zapamiętuje" na przyszłość. Wytworzona w ten sposób odporność może w niektórych przypadkach być długotrwała, nawet przez całe życie, i można ją łatwo odnowić poprzez powtórne szczepienie.
n Czy szczepienie żywymi mikroorganizmami jest bezpieczne?
Odporność, która powstaje w wyniku naturalnego zakażenia, jest zawsze najlepsza, dlatego szczepionki są tak skonstruowane, aby naśladowały ten proces tak wiernie, jak to jest możliwe. Nie jest jednak bezpieczne podanie w szczepionce żywego organizmu, który sam może wywołać chorobę. Dlatego organizmy te są odpowiednio osłabione (atenuowane), ale wciąż zdolne do wywołania odpowiedzi immunologicznej (np. szczepienie przeciwko gruźlicy - BCG). Innym sposobem pozbawienia zjadliwości drobnoustrojów jest ich namnożenie i rozszczepienie na drobne fragmenty - tak zwane szczepionki typu "split" (np. szczepienie przeciwko grypie).
n Niestety zabite wirusy, użyte jako szczepionki, nie zawsze są w pełni skuteczne. Zastosowanie inżynierii genetycznej pozwoliło osiągnąć pewien postęp. Na przykład poprzez wprowadzenie genów, kodujących odpowiednie antygeny niebezpiecznych wirusów do innego, względnie nieszkodliwego wirusa czy też bakterii można wytworzyć tak zwaną szczepionkę rekombinowaną (np. szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B).
n Co to są szczepionki poliwalentne?
n Szczepionka poliwalentna, inaczej wielowartościowa, zawiera antygeny różnych drobnoustrojów, wywołujących różne choroby. Dzięki zastosowaniu takiej szczepionki zostaje nabyta odporność przeciwko kilku chorobom. Przykładem szczepionki poliwalentnej jest szczepienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi prowadzone szczepionką DTP.
n Jakie są drogi podawania szczepionek?
n Szczepionki podaje się najczęściej w iniekcjach (tzw. zastrzykach) domięśniowych lub podskórnych. Niektóre szczepionki podaje się drogą doustną (np. szczepienie przeciwko chorobie Heinego-Medina).Czy należy się szczepić?
n Dzięki powszechnemu zastosowaniu szczepień, w znacznym stopniu ograniczono występowanie wielu groźnych chorób wywoływanych przez bakterie i wirusy (gruźlica, błonnica, choroba Heinego-Medina, ospa prawdziwa), dlatego też większość szczepień jest obowiązkowa.A co ze szczepieniami przeciwko grypie?Od kilkunastu lat dysponujemy możliwością zaszczepienia się przeciwko grypie. Niestety szczepienie takie chroni nas przed zachorowaniem na tą chorobę tylko przez jeden rok. Spowodowane jest to dużą zmiennością antygenową wirusa grypy, który co roku zmienia swoją budowę i dla naszego układu odpornościowego wydaje się być zupełnie nowym wirusem (tzw. shift antygenowy). Dlatego co roku firmy farmaceutyczne w oparciu o zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), przygotowują nowe szczepionki zawierające rozszczepione szczepy wirusów, które będą nam zagrażały w danym sezonie zachorowań na grypę.
n KALENDARZ SZCZEPIEŃ- program szczepień ochronnych uaktualniany corocznie. Składa się z następujących części:
· SZCZEPIENIA OBOWIĄZKOWE –kalendarz szczepień
a) Szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży wg wieku
b) Szczepienia obowiązkowe osób narażonych w sposób szczególny na zakażenia
· Szczepienia zalecane – niefinansowane ze środków Min. Zdr.
· Informacje uzupełniające
Renstan